ABS NEDİR?

ABS,
kullanıldığı taşıtın kararlılığını, manevra ve durma yeteneğini
artırabilen bir fren sistemidir. Dört-tekerlek ABS, tekerlek
kilitlenmesini önleyerek, sürücülere acil frenleme durumlarında kararlılık
ve yön kontrolü sağlamaktadır. İlk kez 1936 yılında Almanya'da
geliştirilen ve patenti alınan ABS, Almanca "antiblockiersystem."
teriminden kısaltılmıştır ve İngilizcesi de benzer anlamdaki Anti-lock
Brake System dir. ABS, her tekerleğin yakınında dönme hızını algılayarak
tekerleklerin çekiş kaybettiği ve kilitlenmek üzere olduğunu algılayan
sensörlere sahiptir. Elektronik kontrol ünitesi (ECU- Electronic Kontrol
Unit) bu sinyalleri değerlendirerek, fren basıncını değiştirmek yoluyla
tekerlek kilitlenmesini önleyen hidrolik kontrol ünitesine (HCU- Hydraulic
Kontrol Unit) komutlar gönderir.
ABS nasıl çalışır?
Sürücü dört-tekerlek ABS 'li bir taşıtın fren pedalına sertçe
bastığında, sistem otomatik olarak fren basıncını dört tekerlekte
düzenleyerek, tekerlek kilitlenmesini önlemek üzere her tekerleğin fren
basıncını bağımsız olarak ayarlar. ABS, frenleri saniyede 18 defa kadar
pompalayarak, sürücülere belirli ölçüde yönlendirme yeteneği
kazandırmaktadır.
Dört
tekerlek ve iki arka tekerlek ABS'lerin farkı Dört-tekerlek ABS, acil
durma koşullarında taşıt kararlılık ve geliştirilmiş manevra yeteneğini
sürdürmek için tasarlanmıştır. Dört-tekerlek ABS donatılmış bir taşıtta
frenleme sistemi, dört tekerleğin her birinde tekerlek kilitlenmesini
önleyerek, sürücüye geliştirilmiş yönlendirme kontrolü sağlamak için
frenleme basıncını düzenler.
Arka-tekerlek ABS ise, daha çok kamyonet, minibüs ve spor
taşıtlarda görülmekte ve sadece arka tekerleklerin tekerlek kilitlenmesini
önlemek için kullanılmaktadır. Bu sistem sürücüye doğrultu kararlılığını
sürdürmek ve taşıtın arkasının yanlara kaymasını önlemekte yardımcı
olmaktadır. Arka-tekerlek ABS sistemlerinde ön tekerleklerin hâlâ tıpkı
geleneksel frenlerdeki gibi kilitlenme eğilimi vardır. Eğer kilitlenme
olursa, sürücü fren pedal basıncını ön tekerleklerin tekrar dönmeye
başlamasına yetecek kadar azaltmalıdır. Böylece sürücü taşıtı
yönlendirebilir.
ABS'nin çalıştığı nasıl
anlaşılır?
ABS'lerin çoğunda sistemin etkin hale
gelmesi sürücü tarafından anlaşılabilmektedir. Sürücü mekanik bir ses
duyar ve bazı basınç dalgalanmalarını veya fren pedalının sertliğinin daha
da arttığını hisseder. Gürültü işitildiğinde veya basınç dalgalanmaları
hissedildiğinde, ayağın fren pedalında tutulması önemlidir. Sert basınç
uygulamasına devam edilmelidir.
ABS ile
yapılması ve yapılmaması gerekenler
Uygun kullanılması halinde dört-tekerlek ABS
güvenli ve etkin bir frenleme sistemidir. Maksimum güvenlik ve sistemin
tüm avantajlarından yararlanmaları için, sürücülerin ABS sistemlerinin
nasıl çalıştığını doğru olarak bilmeleri ve uygulamaları gerekmektedir. Bu
kurallar aşağıda sıralanmıştır:
Ayağınızı frenin üzerinde
tutun
Yönlendirme yaparken dört-tekerlek ABS'nin
uygun çalışmasını sürdürmek için fren üzerinde sert ve sürekli basıncı
koruyun. Fren pedalı salınımlar yaparken bile freni pompalamaktan kaçının.
Ancak, arka-tekerlek ABS ile donatılmış taşıtlarda, ön tekerleklerin
geleneksel frenler gibi kilitlenme eğilimi vardır. Eğer kilitlenme olursa,
sürücü taşıtı yönlendirebilmek için, fren pedal basıncını ön tekerleklerin
tekrar dönmeye başlamasına yetecek kadar azaltmalıdır.
Durmak için yeterli
mesafe bırakın
İyi koşullarda öndeki taşıtlar üç saniye,
kötü koşullarda daha fazla süre geriden takip edilmelidir.
ABS ile sürüş pratiği yapın
ABS çalışırken meydana gelen basınç
dalgalanmalarının nasıl hissedildiğini öğrenin. Acil frenleme yapmak için
boş alanlar ve park yerleri uygun olabilir.
Aracın kullanım kataloğuna
bakın
ABS ile ilgili ilave sürüş bilgileri için
aracın kataloğuna bakmayı ihmal etmeyin.
ABS'li taşıtı çılgınca
kullanmayın
ABS'li taşıt size virajları hızlı dönme,
şeritleri ani değiştirme veya ani manevralar yapma hakkı vermez. Bu tür
davranışlar ne uygun ne de güvenlidir.
Frenleri
pompalamayın
Dört tekerlek ABS'li taşıtlarda freni
pompalamak, sistemi açıp kapatmaktadır. ABS frenleri sizin yerinize
otomatik ve çok daha hızlı oranda pompalamakta ve iyi yön kontrolü
sağlamaktadır.
Direksiyonu unutmayın
Dört tekerlek ABS, acil frenleme
durumunda sürücünün yön kontrolü yapmasını sağlar. Yönlendirme sırasında
taşıt tam olarak duruncaya kadar, ayağınızı fren pedalına sertçe basılı
olarak tutun. Ayağınızı fren pedalından ayırmayın zira bu ABS'yi ayırır.
ABS ile frenleme sırasında yönlendirme yeteneğiniz olsa bile, taşıtınız
kaygan yolda kuru yoldaki kadar keskin dönemeyebilir. Arka-tekerlek ABS'li
taşıt kullanan sürücüler dikkatli ve sertçe fren yapmalı ve tekerleklerin
kilitlenmeye başladığını hissettiklerinde, basıncı bir miktar
azaltmalıdırlar.
Mekanik
gürültüler ve/veya küçük pedal titreşimlerinden paniklemeyin
ABS-donatılmış taşıtla fren yaparken meydana gelen mekanik gürültüler
ve/veya küçük pedal titreşimlerinden paniklemeyin. Bu koşullar normaldir
ve sürücünün ABS'nin çalıştığını anlamasını sağlar.
ABS
genellikle geleneksel frenlerden daha çabuk durdurur ancak, fizik
kanunlarını değiştiremez
ABS genellikle ıslak yüzeylerde ve buzlu
veya sertleşmiş kar kaplı yollarda iyi frenleme sağlayabilmektedir. Her ne
kadar genellikle geleneksel sistemlerdeki sert frenlemede karşılaşılan
tehlikeli tekerlek kilitlenmesi kadar olmasa da, kumlu çakıllı yollarda
veya yeni yağmış kardaki frenlemede durma süreleri daha uzun olabilir. |